Zelfinzicht en samenwerking

Kernkwadranten uitgelegd

Kernkwadranten helpen je woorden geven aan gedrag dat je krachtig maakt, maar je ook in de weg kan zitten. Bij SRF gebruiken we dit als helder reflectiekader voor werk en samenwerking. Met het model van Daniel Ofman onderzoek je jouw kernkwaliteit, valkuil, uitdaging en allergie.

Zo pas je het toe

Het model

Wat zijn kernkwadranten?

Wij gebruiken kernkwadranten om de samenhang te onderzoeken tussen een kracht, de overdrijving daarvan, een ontwikkelpunt en gedrag dat schuurt. Daniel Ofman introduceerde het kernkwadrant in 1992. De vier begrippen maken zichtbaar hoe een kernkwaliteit kan doorschieten in een valkuil, welke uitdaging balans brengt en waarom bepaald gedrag van een ander je kan raken.

Hoe het werkt

Kernkwadranten begrijpen in de praktijk

1. Kernkwaliteit

Je kernkwaliteit is een positieve eigenschap die bij je past en die anderen vaak in je waarderen. Denk aan zorgvuldigheid, daadkracht of betrokkenheid. Het gaat niet om iets dat je af en toe kunt, maar om een kracht die je kenmerkt.

2. Valkuil

Een valkuil ontstaat wanneer je je kernkwaliteit te veel inzet. Zorgvuldigheid kan bijvoorbeeld omslaan in perfectionisme en daadkracht in doordrukken. De bedoeling is niet je kracht kleiner maken, maar herkennen wanneer de dosis niet meer helpt.

3. Uitdaging

De uitdaging is de aanvullende kwaliteit die je helpt je kracht in balans te brengen. Bij daadkracht kan geduld een uitdaging zijn. Je voegt dan bewust ruimte toe voor overleg, informatie of tempo van anderen, zonder je besluitvaardigheid te verliezen.

4. Allergie

Je allergie is gedrag van anderen waaraan je je sterk ergert. Vaak zie je daar een doorgeschoten vorm van je uitdaging in. Wie geduld ontwikkelt, kan zich bijvoorbeeld ergeren aan passiviteit. Gebruik die ergernis als vraag: wat raakt mij hierin?

Herkenbaar in de praktijk

Een voorbeeld uit een MKB-team

Dit fictieve, illustratieve MKB-voorbeeld gaat over Noor, eigenaar van een klein installatiebedrijf. Haar kernkwaliteit is daadkracht: bij een storing hakt zij snel knopen door. Onder tijdsdruk slaat dat soms om in doordrukken. Monteurs krijgen dan te weinig ruimte om risico’s of alternatieven te bespreken.

Noors uitdaging is geduld. Voor een besluit stelt zij voortaan eerst twee vragen: wat zie jij en wat hebben we nog nodig? Haar allergie, passiviteit, herkent ze bij collega’s die een besluit blijven uitstellen. Dat betekent niet dat die collega’s het probleem zijn. De irritatie helpt Noor om daadkracht met overleg te combineren.

Bewust toepassen

Veelgemaakte valkuilen

Maak van een kernkwadrant geen etiket. Gedrag verandert met de situatie, rol en druk die je ervaart.

Vul niet alleen vanuit je eigen beeld in. Vraag gericht om voorbeelden van gedrag dat anderen zien.

Gebruik een allergie niet als bewijs dat de ander fout zit. Onderzoek eerst wat jouw reactie je vertelt.

Van uitleg naar actie

Zo gebruiken wij Kernkwadranten in je team

  1. Kies één terugkerende werksituatie waarin je vastloopt en noteer je gedrag zo concreet mogelijk.
  2. Benoem de kwaliteit die je daar inzet en formuleer de valkuil als een duidelijke overdrijving.
  3. Kies één kleine gedragsactie die past bij je uitdaging en probeer die in het volgende overleg.
  4. Bespreek het kwadrant met een collega en vraag om een concreet voorbeeld dat jouw beeld bevestigt of bijstelt.

Praktische vragen

Veelgestelde vragen over Kernkwadranten

Is een kernkwaliteit altijd positief?

Ja, de kernkwaliteit zelf is een kracht. De valkuil ontstaat pas wanneer je die kracht in een situatie te veel of te eenzijdig inzet.

Hoe vind ik mijn uitdaging?

Kijk welke kwaliteit jouw valkuil kan begrenzen. Vraag ook welke eigenschap je in anderen bewondert, maar zelf nog weinig laat zien.

Waarom zegt mijn allergie iets over mij?

Sterke ergernis kan zichtbaar maken welk gedrag ver van jouw voorkeur afstaat. Soms wijst het ook naar een kwaliteit die je zelf meer in balans kunt ontwikkelen.

Kun je kernkwadranten in een team gebruiken?

Ja. Bespreek ze als taal voor gedrag en samenwerking, niet als beoordeling van personen. Zo kun je verwachtingen, irritaties en aanvullende kwaliteiten concreter maken.

Van inzicht naar betere samenwerking

In een gratis kennismakingsgesprek van 30 minuten bespreken we wat er in jullie team speelt en welke training of begeleiding daarbij past.