Open gebied
Hierin staat wat jij en anderen van jou weten, bijvoorbeeld je rol, werkstijl of een uitgesproken voorkeur. Duidelijke afspraken en eerlijke gesprekken maken samenwerking hier vaak eenvoudiger.
Zelfinzicht en feedback
Johari-venster uitgelegd
Het Johari-venster helpt je kijken naar wat jij en anderen over jou weten. Wij van SRF gebruiken het als helder denkkader voor feedback, openheid en samenwerking.
Zo pas je het toeHet model
Wat is het Johari-venster?
Wij gebruiken het Johari-venster om relaties te onderzoeken vanuit wat jij en anderen al weten. Joseph Luft en Harrington Ingham presenteerden het model in 1955 en vormden de naam uit hun voornamen. Het open gebied bevat gedrag en motieven die jij én anderen kennen. Anderen kennen het blinde gebied, jij kent het verborgen gebied en het onbekende gebied kent niemand nog. Met gerichte feedback, delen en wederzijds vertrouwen vergroten we waar dat helpt het open gebied. De grootte van de gebieden verschilt per persoon en situatie. Jij bepaalt altijd wat professioneel nuttig is om te delen en wat privé mag blijven.
Hoe het werkt
Johari-venster begrijpen in de praktijk
Blind gebied
Dit zijn patronen die anderen bij jou zien, maar die jij niet herkent. Concrete feedback over zichtbaar gedrag kan dit gebied verkleinen. Vraag daarbij om voorbeelden, niet om een oordeel over jouw persoon.
Verborgen gebied
Hieronder vallen gedachten, zorgen of wensen die jij kent maar niet deelt. Je kiest zelf wat passend en veilig is om te vertellen. Gerichte openheid kan misverstanden voorkomen.
Onbekend gebied
Dit betreft mogelijkheden, reacties of motieven die nog voor iedereen onduidelijk zijn. Nieuwe taken, reflectie en experimenteren kunnen informatie zichtbaar maken, zonder dat je uitkomsten kunt afdwingen.
Herkenbaar in de praktijk
Een voorbeeld uit een MKB-team
Fictief illustratief MKB-praktijkvoorbeeld: in een klein installatiebedrijf merkt teamleider Noor dat werkoverleggen stroef lopen. Zij denkt dat zij vooral duidelijk stuurt, terwijl collega’s haar tempo ervaren als weinig ruimte voor vragen. Dat verschil hoort bij haar blinde gebied.
Noor vraagt twee collega’s na een overleg om één concreet voorbeeld en één voorstel voor de volgende keer. Zij vertelt vervolgens dat zij onder tijdsdruk korter formuleert dan zij wil. Het team spreekt af om bij de start vragen te verzamelen en aan het eind kort te controleren wat iedereen meeneemt.
Bewust toepassen
Veelgemaakte valkuilen
Zie het venster niet als een test of etiket. Het is een gespreksmodel, geen diagnose van iemands karakter.
Dwing niemand tot persoonlijke openheid. Luft beschrijft gedwongen blootlegging juist als ongewenst en meestal weinig effectief.
Geef geen vage feedback zoals ‘je bent dominant’. Benoem een situatie, zichtbaar gedrag en het effect dat jij merkte.
Van uitleg naar actie
Zo gebruiken wij Johari-venster in je team
- Kies één werksituatie waarin je wilt leren, zoals een overleg of klantgesprek.
- Vraag één of twee betrokkenen om feedback op concreet, zichtbaar gedrag.
- Luister door, vat samen en vraag welk effect de ander merkte voordat je reageert.
- Bepaal één kleine gedragsafspraak en bespreek na de volgende situatie wat er veranderde.
Praktische vragen
Veelgestelde vragen over Johari-venster
Wat is het Johari-venster?
Het Johari-venster is een model voor bewustzijn in relaties. Het ordent wat jij en anderen over jou weten in een open, blind, verborgen en onbekend gebied.
Wie bedacht het Johari-venster?
Joseph Luft en Harrington Ingham presenteerden het model in 1955. De naam Johari is samengesteld uit hun voornamen.
Hoe vergroot je het open gebied?
Vraag om bruikbare feedback op gedrag dat anderen kunnen waarnemen en deel alleen relevante informatie die jij wilt delen. Wederzijds vertrouwen en vrijwilligheid zijn daarbij belangrijk.
Is het onbekende gebied een probleem?
Nee. Het wijst op reacties, talenten of motieven die nog niet zichtbaar zijn. Nieuwe ervaringen en reflectie kunnen iets verhelderen, maar onbekendheid hoeft niet direct opgelost te worden.
Verder lezen
Bronnen bij deze uitleg
Van inzicht naar betere samenwerking
In een gratis kennismakingsgesprek van 30 minuten bespreken we wat er in jullie team speelt en welke training of begeleiding daarbij past.