Een praktisch model voor hechter samenwerken

Lencioni uitgelegd

Waarom blijft een team soms hangen in overleggen, terwijl iedereen deskundig en betrokken lijkt? Het model van Patrick Lencioni helpt je kijken naar vijf samenhangende frustraties die samenwerking en gezamenlijke resultaten in de weg kunnen zitten.

Zo pas je het toe

Het model

Wat is het model van Lencioni?

Wij gebruiken het model van Patrick M. Lencioni om te onderzoeken welke belemmering een team als eerste moet aanpakken. Het model werkt vijf samenhangende gedragspatronen uit: gebrek aan vertrouwen, angst voor conflict, gebrek aan betrokkenheid, het vermijden van verantwoordelijkheid en te weinig aandacht voor gezamenlijke resultaten. Op deze pagina noemen we die vijf belemmeringen de vijf frustraties. Zo voeren we het gesprek over het patroon in de samenwerking, niet over een tekort van één persoon.

Hoe het werkt

Lencioni begrijpen in de praktijk

1. Vertrouwen

Zonder vertrouwen houden teamleden onzekerheden, fouten en hulpvragen liever voor zich. Lencioni bedoelt hiermee geen blind vertrouwen, maar de bereidheid om je kwetsbaar op te stellen en elkaar om hulp te vragen.

2. Conflict

Wanneer harmonie belangrijker wordt dan inhoud, blijven relevante verschillen onder tafel. Productief conflict gaat over ideeën, prioriteiten en keuzes, niet over elkaar klein maken.

3. Betrokkenheid

Als een besluit onduidelijk is of niet echt besproken voelt, ontstaat er weinig eigenaarschap. Betrokkenheid betekent dat iedereen weet wat er is besloten, ook wanneer je zelf een andere voorkeur had.

4. Verantwoordelijkheid

Teams vermijden elkaar soms aan te spreken omdat dat ongemakkelijk voelt. In het model spreken collega’s elkaar juist respectvol aan op afgesproken gedrag, voortgang en kwaliteit.

5. Resultaten

Persoonlijke doelen, status of het belang van een eigen afdeling kunnen de gezamenlijke opgave naar de achtergrond duwen. Het team houdt daarom zicht op wat het samen wil bereiken en waaraan voortgang herkenbaar is.

Herkenbaar in de praktijk

Een voorbeeld uit een MKB-team

Fictief illustratief voorbeeld: het managementteam van een installatiebedrijf bespreekt elke week dezelfde vertragingen. De verkoopmanager belooft korte levertijden, terwijl de uitvoerder ziet dat de planning daarvoor geen ruimte heeft. In de vergadering knikt iedereen, maar het verschil wordt niet onderzocht.

Met Lencioni begint het team niet direct bij een nieuw planningssysteem. Het maakt eerst bespreekbaar wat ieder nodig heeft om open risico’s te delen. Daarna kiezen de leden samen een leverbelofte, leggen zij per actie een eigenaar en datum vast en spreken zij af elkaar daar in de volgende vergadering op aan te spreken.

Bewust toepassen

Veelgemaakte valkuilen

Behandel de vijf frustraties niet als een snelle checklist. Een afspraak over resultaten werkt minder goed als teamleden nog geen ruimte voelen om twijfels te delen.

Maak conflict niet gelijk aan hard of persoonlijk discussiëren. Het doel is een duidelijk meningsverschil over de inhoud, met respect voor de persoon.

Leg verantwoordelijkheid niet alleen bij de leidinggevende. Juist onderlinge aanspreekbaarheid maakt het een teamafspraak in plaats van controle van bovenaf.

Van uitleg naar actie

Zo gebruiken wij Lencioni in je team

  1. Kies met je team één concrete gezamenlijke opgave voor de komende periode en formuleer waaraan je ziet dat die is behaald.
  2. Plan een gesprek waarin ieder teamlid benoemt welke informatie, hulpvraag of zorg nu te weinig op tafel komt.
  3. Neem bij een belangrijk besluit expliciet op: wat besluiten we, wie doet wat en wanneer kijken we samen naar de voortgang.
  4. Reserveer aan het einde van elk overleg tijd voor de vraag welke afspraak, risico of samenwerking het team nu moet benoemen.

Praktische vragen

Veelgestelde vragen over Lencioni

Wat is het Lencioni-model?

Het is een model voor teamsamenwerking van Patrick Lencioni. Het beschrijft vijf met elkaar verbonden frustraties: vertrouwen, conflict, betrokkenheid, verantwoordelijkheid en resultaten.

In welke volgorde werk je met de vijf frustraties?

Begin bij vertrouwen. Dat maakt productief conflict mogelijk, waarna duidelijkere betrokkenheid, onderlinge verantwoordelijkheid en aandacht voor gezamenlijke resultaten kunnen groeien.

Betekent conflict dat we vaker moeten discussiëren?

Nee. Het gaat erom dat relevante verschillen over inhoud, keuzes en prioriteiten bespreekbaar zijn, zodat het team niet alleen schijnbare overeenstemming bereikt.

Voor welk team is Lencioni bruikbaar?

Het model kan helpen bij teams die samen afhankelijk werk doen en hun samenwerking willen onderzoeken. Gebruik het als gesprekstaal en verbind het aan een concrete gezamenlijke opgave.

Van inzicht naar betere samenwerking

In een gratis kennismakingsgesprek van 30 minuten bespreken we wat er in jullie team speelt en welke training of begeleiding daarbij past.