1. Vertrouwen
Zonder vertrouwen houden teamleden onzekerheden, fouten en hulpvragen liever voor zich. Lencioni bedoelt hiermee geen blind vertrouwen, maar de bereidheid om je kwetsbaar op te stellen en elkaar om hulp te vragen.
Een praktisch model voor hechter samenwerken
Waarom blijft een team soms hangen in overleggen, terwijl iedereen deskundig en betrokken lijkt? Het model van Patrick Lencioni helpt je kijken naar vijf samenhangende frustraties die samenwerking en gezamenlijke resultaten in de weg kunnen zitten.
Zo pas je het toeHet model
Wij gebruiken het model van Patrick M. Lencioni om te onderzoeken welke belemmering een team als eerste moet aanpakken. Het model werkt vijf samenhangende gedragspatronen uit: gebrek aan vertrouwen, angst voor conflict, gebrek aan betrokkenheid, het vermijden van verantwoordelijkheid en te weinig aandacht voor gezamenlijke resultaten. Op deze pagina noemen we die vijf belemmeringen de vijf frustraties. Zo voeren we het gesprek over het patroon in de samenwerking, niet over een tekort van één persoon.
Hoe het werkt
Zonder vertrouwen houden teamleden onzekerheden, fouten en hulpvragen liever voor zich. Lencioni bedoelt hiermee geen blind vertrouwen, maar de bereidheid om je kwetsbaar op te stellen en elkaar om hulp te vragen.
Wanneer harmonie belangrijker wordt dan inhoud, blijven relevante verschillen onder tafel. Productief conflict gaat over ideeën, prioriteiten en keuzes, niet over elkaar klein maken.
Als een besluit onduidelijk is of niet echt besproken voelt, ontstaat er weinig eigenaarschap. Betrokkenheid betekent dat iedereen weet wat er is besloten, ook wanneer je zelf een andere voorkeur had.
Teams vermijden elkaar soms aan te spreken omdat dat ongemakkelijk voelt. In het model spreken collega’s elkaar juist respectvol aan op afgesproken gedrag, voortgang en kwaliteit.
Persoonlijke doelen, status of het belang van een eigen afdeling kunnen de gezamenlijke opgave naar de achtergrond duwen. Het team houdt daarom zicht op wat het samen wil bereiken en waaraan voortgang herkenbaar is.
Herkenbaar in de praktijk
Fictief illustratief voorbeeld: het managementteam van een installatiebedrijf bespreekt elke week dezelfde vertragingen. De verkoopmanager belooft korte levertijden, terwijl de uitvoerder ziet dat de planning daarvoor geen ruimte heeft. In de vergadering knikt iedereen, maar het verschil wordt niet onderzocht.
Met Lencioni begint het team niet direct bij een nieuw planningssysteem. Het maakt eerst bespreekbaar wat ieder nodig heeft om open risico’s te delen. Daarna kiezen de leden samen een leverbelofte, leggen zij per actie een eigenaar en datum vast en spreken zij af elkaar daar in de volgende vergadering op aan te spreken.
Bewust toepassen
Behandel de vijf frustraties niet als een snelle checklist. Een afspraak over resultaten werkt minder goed als teamleden nog geen ruimte voelen om twijfels te delen.
Maak conflict niet gelijk aan hard of persoonlijk discussiëren. Het doel is een duidelijk meningsverschil over de inhoud, met respect voor de persoon.
Leg verantwoordelijkheid niet alleen bij de leidinggevende. Juist onderlinge aanspreekbaarheid maakt het een teamafspraak in plaats van controle van bovenaf.
Van uitleg naar actie
Praktische vragen
Het is een model voor teamsamenwerking van Patrick Lencioni. Het beschrijft vijf met elkaar verbonden frustraties: vertrouwen, conflict, betrokkenheid, verantwoordelijkheid en resultaten.
Begin bij vertrouwen. Dat maakt productief conflict mogelijk, waarna duidelijkere betrokkenheid, onderlinge verantwoordelijkheid en aandacht voor gezamenlijke resultaten kunnen groeien.
Nee. Het gaat erom dat relevante verschillen over inhoud, keuzes en prioriteiten bespreekbaar zijn, zodat het team niet alleen schijnbare overeenstemming bereikt.
Het model kan helpen bij teams die samen afhankelijk werk doen en hun samenwerking willen onderzoeken. Gebruik het als gesprekstaal en verbind het aan een concrete gezamenlijke opgave.
Verder lezen
In een gratis kennismakingsgesprek van 30 minuten bespreken we wat er in jullie team speelt en welke training of begeleiding daarbij past.